Neoweb.nl
Neoweb wetenschapsforum. Duurzame technologie en innovatieve wetenschappelijke onderwerpen. => biotechnologie, genetische manipulatie, medische biologie, biochemie, pharmacy, homeopathie => Topic started by: Digihans on July 06, 2006, 10:10:44 PM
-
Vreemde insecten in opmars
bron:planet.nl
Door klimaatverandering rukken vreemde insectensoorten steeds verder op in Nederland.
Dat stelt onderzoeker Leen Moraal van de Universiteit Wageningen, die insectenplagen bij bomen in relatie met klimaatverandering al vanaf 1946 analyseert.
Plaaginsecten
In opdracht van het ministerie van LNV stelde Moraal een top drie vast van plaaginsecten die mede door de klimaatverandering in Nederland in opmars zijn. De eikenprocessierups is volgens Moraal het duidelijkste voorbeeld van een insect die door veranderingen van het klimaat noordwaarts oprukt. De eikenprachtkever en de paardenkastanjemineermot maken zijn insectenplagen top-drie compleet.
"Deze top drie vormt overigens maar een indicatie van soorten die in het oog springen Op insectenweb en op de site van de natuurkalender zijn nog veel meer soorten te vinden die de laatste decennia aan een opmerkelijke opmars bezig zijn," zo vertelde Moraal woensdag.
Zachte winters
De specialist analyseert het voorkomen van plaaginsecten al vanaf 1946 en ziet een duidelijke kentering die 20 tot 25 jaar geleden is ingezet.
"Vlak na de oorlog ging de aandacht uit naar soorten die de houtproductie bedreigden, maar de laatste jaren ligt de nadruk op nieuwe soorten die mede door de klimaatverandering tot een plaag kunnen uitgroeien.
Dat komt overigens niet door de warmere zomers zoals vaak wordt gedacht, maar door de zachtere winters. Die zijn de laatste twintig jaar zachter en vochtiger geworden en in die periode zie je ook een duidelijke verschuiving in de insectenpopulaties optreden."
Ei-overwinteraars
De zachtere winters zijn vooral gunstig voor soorten die als eitje overwinteren zoals de eikenprocessierups, weet Moraal. "De eitjes blijven in de bomen lekker droog en hebben door de hogere temperaturen steeds betere overlevingskansen."
De eikenprocessierups houdt van warmte en komt oorspronkelijk uit Zuid- en Centraal-Europa. In Nederland werden de rupsen voor het eerst in 1991 gesignaleerd.
"Die raak je nu nooit meer kwijt," meent Moraal. "Dat komt vooral door de klimaatverandering, maar door de aanleg van luchtige en zonnige eikenlanen hebben we ook een soort netwerk van snelwegen voor de eikenprocessierups aangelegd. In een koel eikenbos zie je ze veel minder."
Moraal pleit voor meer onderzoeksgeld om de rol van natuurlijke vijanden van de rups, zoals sluipwespen en sluipvliegen in kaart te brengen. "Die natuurlijke vijanden zijn nu niet zo effectief, maar door een ander beheer, bijvoorbeeld van bermen, zou je die effectiviteit mogelijk kunnen verhogen. Nu vergt de bestrijding door spuiten en wegzuigen veel middelen."
Warmteminnaar
De eikenprachtkever is volgens Moraal een mooi voorbeeld van een warmteminnende soort die hier van nature thuishoort, maar explosief is toegenomen.
"Vroeger zag je deze beestjes heel sporadisch in Nederland, maar eind jaren negentig was er sprake van een ware plaag. Dat kwam vooral door de vele verzwakte eiken die er destijds waren en waar deze kever van afhankelijk is, maar ook door de hoge temperaturen. Ze houden van warmte en zoeken vooral de zuidkant van bomen op."
Veroveraar
De paardenkastanjemineermot geeft treffend een soort weer die in sneltreinvaart Europa verovert, aldus Moraal.
"Dit insect dook in 1985 voor het eerst in Macedonië op en sindsdien waaiert het diertje over heel Europa uit. Eind jaren negentig verscheen de paardenkastanjemineermot voor het eerst in Nederland en inmiddels komen ze ook op de Waddeneilanden voor.
Het is en soort met een zeer brede tolerantie ten aanzien van het klimaat. Ze komen waarschijnlijk uit Azië, al weet niemand dat zeker. Dit vermoeden wordt echter verstrekt door het ontbreken van natuurlijke vijanden."