Europese elektriciteit kan schoonVeruit het grootste deel van de Europese elektriciteit kan in 2050 'schoon' worden opgewekt, becijfert een Duits rapport. Dat is bovendien goedkoper dan blijven inzetten op fossiele brandstoffen. Belangrijkste maatregel: massaal zonne-energie importeren uit Afrikaanse en Arabische woestijnen.Het jaar 2006 maakt kans de geschiedenis in te gaan als het keerpunt in het denken over energie. In westerse landen is vrij plotseling het besef aan het doorbreken dat ze niet kunnen blijven doorgaan met het verstoken van grote hoeveelheden fossiele brandstoffen. Omdat daarbij miljarden tonnen CO2 vrijkomen, die zorgen voor opwarming van de aarde. Omdat de makkelijkst bereikbare voorraden olie, kolen en gas nu wel op zijn. En omdat het ze een ongemakkelijk gevoel geeft dat hun energievoorziening, en dus hun economie, afhankelijk is van landen met een instabiel of ronduit vijandig regime. Dus wat te doen?
Europa moet het hebben van een brede mix van alternatieve energiebronnen, meent een groep onderzoekers onder leiding van Franz Trieb. In opdracht van de Duitse overheid namen ze de toekomst van de Europese elektriciteitsvoorziening onder de loep. Aardwarmte, windmolens, waterkrachtcentrales, biomassa en zonne-energie moeten allemaal een flinke bijdrage gaan leveren, meent de groep.
De schrijvers van het rapport zijn afkomstig uit Duitsland en een aantal landen rond de Middellandse zee. Volgens hen kan in 2050 80 procent van de elektriciteit uit duurzame bronnen komen, waardoor de CO2-uitstoot van deze sector nog maar een kwart zal bedragen van het huidige niveau. En dat hoeft geen cent extra te kosten. Integendeel: "Wanneer er nu mee begonnen wordt, dan zal de omschakeling naar een mix van duurzame energiebronnen binnen ongeveer vijftien jaar leiden tot een goedkopere opwekking van elektriciteit dan voortgaan op de huidige weg", schrijven Trieb en zijn mede-auteurs. Waarbij ze aantekenen dat de eventuele opbrengst van de verkoop van CO2-uitstootrechten nog niet eens is meegerekend.
Een belangrijke rol is in dit scenario ingeruimd voor woestijngebieden. Die zijn er nauwelijks in Europa, maar Afrika en het Arabisch schiereiland liggen er vol mee. Met stevige investeringen in hoogspanningsverbindingen en reusachtige 'concentrated solar power'-centrales, waarin spiegels de zonne-energie bundelen om grote hitte op te wekken, kan tot ongeveer 15 procent van het Europese elektriciteitsverbruik worden gedekt, aldus de schrijvers van het rapport. Die techniek heeft zijn waarde nu voldoende bewezen. De kostprijs per kilowattuur is ongeveer even hoog als die van fossiele brandstoffen, maar zal nog dalen. Een rapport dat de TU Delft dit jaar maakte in opdracht van de Tweede Kamerfractie van D66 noemt overigens een hoger bedrag voor deze vorm van zonne-energie: nu nog ruim het dubbele van 'fossiel'.
Om de import van zonne-energie uit de woestijnen mogelijk te maken, zijn enorme investeringen nodig. In techniek en infrastructuur, dat spreekt vanzelf, maar ook in relaties met de landen waarin die zonnige gebieden liggen. De schrijvers van het rapport pleiten voor een vrijhandelszone voor duurzame energie tussen de EU en Noord-Afrikaanse en Arabische landen. Die zouden in omgekeerde richting water kunnen verhandelen, zodat de afhankelijkheid wederzijds is.
Voor fossiele brandstoffen blijft wel een rol weggelegd, omdat daarmee de pieken in het stroomverbruik en de dalen in de productie kunnen worden opgevangen. Er zullen immers dagen zijn met weinig wind en weinig zon. En 's nachts is het donker. Voor kernenergie is in het Europa van 2050 geen plaats, aldus het rapport, omdat kerncentrales alleen bij een constante elektriciteitsproductie rendabel zijn en bovendien nog gevaarlijk radioactief afval opleveren.
Het aanzicht van Europa zal flink veranderen als dit plan wordt uitgevoerd: zeeën en kusten komen vol windmolens te staan, bergachtige gebieden krijgen enorme aantallen waterkrachtcentrales, landbouwgebieden zullen massaal biomassa verbouwen voor de elektriciteitsvoorziening. Niet per se een aantrekkelijk beeld, maar het biedt wel een kans om te voorkomen dat het met de klimaatverandering uit de hand loopt.
(bron: Noorderlicht.nl door: Dhr. Elmar Veerman Franz Trieb e.a.: 'Trans-Meditterranean interconnection for concentrating solar power', rapport in opdracht van het Duitse ministerie van milieu, natuurbeheer en nucleaire veiligheid.Links:
-
Het Duitse rapport of de Engelstalige samenvatting-
Rapport van de TU Delft over concentrated solar power (2006)-
Het VPRO weblog over energie-
Site van TREC, (Trans-Mediterranean Renewable Energy Cooperation)