Neoweb.nl

Kloostertuinen

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline studio

  • *
  • 7
  • +8/-0
  • Neoweb is Hét Technologie Forum!
Kloostertuinen
« on: June 20, 2005, 07:18:27 PM »
Kloostertuinen.

-----------
De basis van de produktie immers waren niet de betrekkelijk weinige steden, maar de boerenhoeven en de landerijen, hetzij van de kloosters, hetzij van de wereldlijke heren. En die hoeven en landgoederen produceerden niet voor de markt, maar verbruikten zelf wat zij voortbrachten en brachten zelf voort, wat zij behoefden. De smalle stroom van handelswaren ging dus om zo te zeggen buiten al die economische eilanden om.
...
De stad trad tot op zekere hoogte - want men neme dergelijke historische begrippen nooit te streng en te absoluut - in economisch opzicht in de plaats van het adellijk domein en de boerenhoeve. De 'geschlossene Hauswirtschaft' werd door de 'Stadtwirtschaft' vervangen. De stad regelde op haar week- en jaarmarkten de goederenuitwisseling met het omringende platteland en de handwerkers uit de steden namen in verbeterde vorm de industriële produktie ter hand.
--------------------------------
De lage landen bij de zee, J. en A. Romein, Querido, .1973, blz 116. (1)

De middeleeuwse 'self-support' van kloosters geen uitzondering aldus op die van boerenhoeven, kastelen en later voor korte tijd de steden.
Een ruim merendeel van de gebruikte grondstoffen (en van de bewerkingen eraan) is dan afkomstig uit de directe, nabije of wat verderaf liggende omgeving. Dit in gedeeltelijke tegenstelling tot latere perioden (Hanze, V.O.C.) waarin de stroom van handelswaren sterk groeit en ermee, zo wil de gangbare (geschied)wetenschappelijke veronderstelling, de economische vooruitgang of welvaart.

Zijn er evengoed, afgezet ook tegen een idee van individuele welvaart, aanmerkelijke verschillen tussen de voor zich producerende hoeve, kasteel, klooster of stad, een hoog niveau van welvaart lijkt met de kleinste eenheid al, de hoeve, te kunnen worden bereikt.
Een minimum aan extralocale of -regionale producten dan weliswaar, maar goed voedsel, kleding, onderdak, gezondheid ?, aangenaam werk, behoort onder voorwaarden tot de mogelijkheden, zoals de rede(2), voorbeelden uit volkenkunde of zelfs het dierenrijk en het welbegrepen experiment vermogen aan te tonen.
Aan een van die voorwaarden, vrije beschikking over productiemiddelen en product, werd helaas zelden voldaan:
'In de vroege middeleeuwen zien we de opkomst van de adel en de verspreiding van het christendom samengaan met de achteruitgang van de oud-Germaanse vrije boerenstand die met slaven en horigen samensmolt tot een stand van aan hun grond gebonden boeren, tot allerlei afdrachten en diensten aan geestelijke en wereldlijke heren verplicht'. (3)
Aan een andere, een cultureel klimaat als zodanig vaak evenmin en misschien nog het meest in sommige kloosters waar spiritualiteit en devotie een gelukkige neerslag vond in kwaliteit zowel van innerlijk welbevinden als van uiterlijk materieel product.   
Voor het eveneens nauwelijks op handelstromen aangesloten laat-middeleeuws kasteel met landgoederen of stad met ommelanden(4) gelden in beginsel dezelfde of, samenhangend met arbeidspecialisatie en voortschrijdende innovatie, wat ruimere welvaartskansen en was de accumulatie ervan bij weinigen in vroegstedelijke verhoudingen wellicht minder.

De sterke opkomst van handel en bedrijf zou aan de natuurlijker welvaart van streekgebonden voor-zich productie, die veel al heeft en vooral door toepassing van nieuwe ideeën en in het immateriële groeikansen biedt, weinig toe kunnen voegen afgezien van meer rijkdom enerzijds en veel werk plus toegenomen armoedekansen anderzijds.
Een nuchtere analyse van Hanze- en later V.O.C. productlijsten toont vooral overbodige en deels zelf te produceren artikelen of substituten ervoor.
Overbodigheid waar de arbeid en goederen voor de handelsfaciliteiten en overeenkomstige bevolkingsconcentratie zélf (aanvoer van bestaansmiddelen, bedrijfsruimten, pakhuizen, voertuigen, vaartuigen) aan toe voegt.       
   
----------------------
1. In de '73 editie van deze studie geen spoor nog van de (vermoedelijk juiste) Delahaye hypothese, waarin vroege geschiedenis van Nederland zich veel zuidelijker afspeelt, wel van de Peutinger kaart, waar de bewijsvoering desbetreffend onder andere om draait.
De vele raakpunten in de tekst (tot blz. 211) met de hypothese zouden deze eerder (aanvullend) bevestigen dan tegenspreken.
2. Die kanttekeningen plaatst ook wel bij hunebedden, stonehenge, piramiden, domesticatie van het paard, introductie van uurwerk, ... .
3. Blz.136
4. Blz.122: 'En heel Duitsland vertoonde dit beeld van min of meer spontane stedenontwikkeling. In 900 waren er maar omtrent veertig steden meest oud-Romeinse of bisschopsnederzettingen, omstreeks 1200 was dit getal tot tweehonderdvijftig aangezwollen en in de 13e eeuw werden er niet meer dan achthonderd nieuwe gesticht.
De 'Stadtwirtschaft' als leidend economisch type in de plaats gekomen van het adellijke- of kloostergoed en het zelfgenoegzame boerenbedrijf, regelde nu de goederenruil tussen de stad en het platteland om haar heen. De lage stand der produktietechniek liet de aanmaak van massagoederen nog evenmin toe als de stand der verkeerstechniek, de onveiligheid, de talrijke tollen en de protectionistische maatregelen der steden in het algemeen het vervoer daarvan mogelijk maakten.'     
---------

Een bewerking van Kloostertuinen:
http://www.zelfvoorziening.nl/nieuwsbrief_4.html

Tekst 5 van 'studio' op Neoweb.

« Last Edit: June 22, 2005, 07:38:48 PM by studio »