Neoweb.nl

350 jaar Huygenslens (26-03-2005)

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Online Robert

  • *****
  • 3.122
  • +269/-11
  • Gender: Male
  • Neoweb.nl: Als het nieuw is, zie je het op neoweb
350 jaar Huygenslens (26-03-2005)
« on: March 26, 2005, 12:12:49 PM »
350 jaar Huygenslens
 
Vandaag (26 maart 2005) is het precies 350 jaar geleden dat de Nederlander Christiaan Huygens met zijn zelfgemaakte telescoop de mysterieuze maan Titan bij de planeet Saturnus ontdekte.
De bijzondere ontdekking van de 17de eeuwse wetenschapper krijgt vandaag wereldwijde aandacht, zoals op de befaamde site ‘Astronomy Picture of the Day’ van de NASA.

Topstuk
De lens waarmee Huygens Titan in 1655 ontdekte bestaat nog steeds. Het bevindt zich nu in het Universiteitsmuseum in Utrecht waar het gekoesterd wordt als één van de topstukken van de collectie.

De platbolle lens is 57 millimeter in doorsnee en heeft een brandpuntsafstand van 336.7 centimeter. De grootste dikte van de lens is slechts 3.4 millimeter. De lange buis en het oculair (ooglens) van de kijker waarmee Christiaan Huygens Titan ontdekte, is helaas niet bewaard gebleven.

Ontdekking
Enkele maanden voor de ontdekking van Titan had Christiaan Huygens (1629-1695) samen met zijn oudere broer Constantijn zijn eerste lens eigenhandig geslepen en zijn eerste telescoop voltooid.

Een van de eerste objecten die hij hiermee bekeek was Saturnus, destijds de verst bekende planeet van ons zonnestelsel. Sinds de uitvinding van de sterrenkijker in 1608, hadden vele sterrenkundigen zich het hoofd gebroken over de mysterieuze aanhangsels die soms aan weerzijden van de planeet te zien waren.

Huygens ontdekte dat een van die objecten een maan was die in een baan om Saturnus draaide. Via een ingewikkeld anagram maakte hij zijn ontdekking in de zomer van 1655 per brief aan enkele bevriende geleerden bekend. De juiste oplossing van het Latijnse anagram, dat Huygens later onthulde, kan vertaald worden als 'Een maan draait rond Saturnus in 16 dagen en 4 uren' (later bleek dat de exacte omlooptijd van Titan iets minder dan 16 dagen was).

De wetenschapper maakte zijn ontdekking van Titan pas wereldkundig via een pamflet dat op 5 maart 1656 in Den Haag verscheen. Aanvankelijk noemde Huygens zijn ontdekking gewoon de 'maan van Saturnus'. Nadat later meerdere nieuwe manen werden ontdekt, verwees hij er vaak naar als 'mijn maan'. De naam Titan werd pas in 1847 voorgesteld door de Engelse sterrenkundige John Frederick William Herschel.

Samen met zijn broer Constantijn sleep Christiaan later nog tientallen andere lenzen waarvan de grootste een doorsnee had van 23 centimeter en een brandpuntsafstand van 65 meter. De meeste van deze lenzen zijn nu nog te bewonderen in de collectie van Museum Boerhaave in Leiden.

Huygenssonde
Naar Christiaan Huygens is ook de Huygenssonde van de ESA vernoemd, die zeven jaar heeft meegelift met de Cassini-sonde van de NASA. Na een ingewikkelde reis langs Venus, de aarde en Jupiter, kwam de dubbelsonde afgelopen zomer aan bij de reuzenplaneet met de kenmerkende ringen.

Op eerste kersdag koppelde Huygens zich in alle vroegte af van zijn grote broer om zelfstandig verder te reizen richting Titan. Op 14 januari 2005 wist de sonde met succes door de dichte atmosfeer van Titan te dringen om vervolgens op Titan te landen, de verste landing die de mensheid ooit heeft uitgevoerd.

Bronnen: Kennislink, Astronet, Planet.nl
Foto: © Universiteit Utrecht