Neoweb.nl

Mars was nat, maar voor korte duur

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline Robert

  • *****
  • 3.076
  • +269/-11
  • Gender: Male
  • Neoweb.nl: Als het nieuw is, zie je het op neoweb
    • Neoweb
Mars was nat, maar voor korte duur
« on: November 04, 2004, 03:40:05 PM »
Exit marszee - Gifsteen zet planeet droog

Het kan zijn gekomen doordat er een enorme, waterige ijskomeet insloeg op Mars, waardoor de planeet tijdelijk blank kwam te staan. Een vulkaanuitbarsting kan ervoor hebben gezorgd dat het tijdelijk warmer was op Mars, waardoor er vloeibaar water mogelijk was. Of misschien kwam het wel doordat de rode planeet tijdelijk een iets andere koers volgde rond de zon. Wat de oorzaak ook mag zijn, onderzoekers denken nu toch echt zeker te weten dat vloeibaar water op Mars nooit de regel was – maar uitzondering.
 
Zelfs op de plek waarvan inmiddels vast staat dat er ooit water stroomde – de ‘zee’ Meridium Planum – was het water er maar heel tijdelijk. Een toevallige oprisping van de natuur zal de nu doodse vlakte korte tijd blank hebben gezet. Maar al heel snel zal het water zijn opgezogen door het onderliggende poreuze gesteente, of zijn weggedampt.
 
Die ontdekking, deze week gerapporteerd in Nature, komt als een domper na alle ophef over de vondst van ‘waterige’ gesteentes op de vlakte. Het marskarretje Opportunity vond in maart duidelijke sporen van wat eens een zee moet zijn geweest, zoals zouten en restjes gips. Eindelijk stond onomstotelijk vast wat men op aarde al half en half vermoedde: ooit kon je pootjebaden op Mars, en misschien zelfs zwemmen. Héél misschien kon je er zelfs diepzeeduiken.
 
Maar drie Amerikaanse aardwetenschappers komen die pret deze week danig bederven. Geochemici Robert Bodnar en Donald Rimstidt en hun studente Megan Elwood Madden wijzen erop dat Opportunity op de zeebodem ook veel van het gesteente ‘jarosiet’ heeft gevonden. En dat gesteente, op aarde vooral bekend als een bruingele, zeer giftige afvalstof van de zinkindustrie, valt in water razendsnel uit elkaar.
 
O ironie: in maart was de vondst van het jarosiet juist een van de belangrijkste bewijsstukken van Nasa vóór water. Jarosiet ontstaat namelijk gewoonlijk in water met een hoge zuurgraad. Waar jarosiet is, is water geweest.
 
Maar dat is slechts half waar, weten de Amerikanen. Met een bekend chemisch rekenprogramma speelden de drie onderzoekers na wat er onder martiaanse omstandigheden precies zou gebeuren als je vulkanisch basalt onder water zet. Dat leverde inderdaad redelijk vlot de gesteentes op die Opportunity ook in het echt heeft gevonden, inclusief jarosiet. Maar blijft het basalt onder water staan, dan verdwijnt het jarosiet weer. Het mineraal vervalt dan tot andere mineralen, zoals magnetiet, dolomiet, hematiet en roest.
 
De ‘zeebodem’ die Opportunity ontdekte, heeft dus maar korte tijd onder water gestaan – denk bij ‘kort’ aan honderdduizenden of enkele miljoenen jaren. “Het jarosiet duidt erop dat het verweringsproces van het basalt nooit is voltooid,” schrijven de drie aardwetenschappers deze week in Nature. “Na het ontstaan van het jarosiet moeten er droge omstandigheden hebben geheerst.”
 
De grote vraag op Mars is niet zozeer óf er ooit vloeibaar water is geweest, maar hoe lang het er heeft rond gestroomd. Volgens de aanhangers van de ‘warme Mars’-theorie leek de rode planeet diep in de prehistorie langdurig op de aarde. Misschien is er in die tijd zelfs microscopisch klein leven ontstaan.
 
Maar de afgelopen decennia is het bewijs steeds sterker geworden dat het martiaanse water al snel weer was verdwenen. Het duidelijkste bewijs daarvoor vormen ironisch genoeg de vele drooggevallen rivierbeddingen die Mars telt. De meeste daarvan zijn zo ondiep dat er maar heel korte tijd water doorheen kan hebben gestroomd.

bron: noorderlicht