Neoweb.nl

vergroten gebruiksgemak door betere interfaces

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline Peetos

  • *
  • 4
  • +7/-0
  • Gender: Male
  • Duurzaam duurt het langst....
    • iNSnet
vergroten gebruiksgemak door betere interfaces
« on: January 17, 2005, 08:50:42 AM »
Deze als aftrap:

Trouw   
Interview / Snakken naar eenvoud, kiezen voor het compexe
door Eric le Gras
2005-01-17 

De video, het mobiel - je wordt soms gek van alle functies. We snakken naar eenvoud en kiezen voor het complexe.

Psycholoog Cees Midden pakt er een foto bij van een slaapkamer. In die kamer is een sensor aangebracht, die zodra hij beweging bespeurt het licht aandoet: ,,Handig, bijvoorbeeld voor ouderen of gehandicapten. Maar dan moet die sensor wel op de juiste plek hangen.'' Als dat niet zo is, dan floept het licht op de meest ongewenste momenten aan en verlangt de gebruiker al snel weer terug naar dat goede oude lichtknopje.

Moderne techniek kan het leven makkelijker en aangenamer maken, maar de praktijk is weerbarstig. Midden: ,,Onder andere omdat de technici die de ontwerpen maken zichzelf als de typische gebruiker zien en niet beseffen dat veel andere gebruikers ook anders denken.'' Vijf jaar geleden kwam hij al eens aan het woord in deze krant. Midden, die hoogleraar is aan de Technische Universiteit Eindhoven, uitte toen kritiek op de gelaagde structuur van de bediening van veel electronische apparaten: ,,Die is opgebouwd in de vorm van een menu, waarin je verschillende stappen moet zetten, voor je het apparaat kan laten doen wat je wilt. Bovendien gaan achter de knoppen diverse functies schuil. Techneuten kunnen daarmee uit de voeten, maar bij anderen krijg je vaak onduidelijkheid en frustraties.''

Op de vraag of er in die vijf jaar veel is verbeterd, volgt een ontkennend antwoord: ,,In grote lijnen niet, nee.'' Dat is ook niet verwonderlijk. In die vijf jaar is er aan de wetmatigheden op de markt voor elektronische apparatuur weinig veranderd: ,,In de winkel kunnen mensen niet goed overzien welke functies ze nodig hebben en dus willen ze alle opties openhouden.'' We kiezen dus voor apparatuur met alles erop en eraan en we zien later wel wat we gebruiken. Zo ging het vijf jaar geleden en zo gaat het nog steeds.

Dat is begrijpelijk, maar niet echt slim. In de praktijk blijkt dat al die functies zo moeilijk te bereiken zijn, dat weinig gebruikers het geduld hebben om het uit te zoeken. Uit eenvoudige apparatuur haal je daarom waarschijnlijk zelfs meer, maar die verkoopt moeizaam. Slecht nieuws voor Philips, want dat bedrijf kiest onder het motto 'Sense and simplicity' juist voor eenvoud en bedieningsgemak als verkoopargument. Midden: ,,Het is een paradox. We hebben behoefte aan eenvoud en we kopen complexiteit. De laatste tijd is er wel sprake van een kentering. De consument krijgt oog voor de voordelen van eenvoud.''

Ondertussen gaan de nodeloos ingewikkelde apparaten als warme broodjes over de toonbank. Veel video's zijn alweer bij het grof vuil belandt, maar het mobieltje is even ontoegankelijk. Waar nog niet zo lang geleden vooral ouderen bijles kregen in het gebruik van de video of de pin automaat, is nu het mobieltje onderwerp van uitleg. En dat op een moment waarop allerlei medische apparatuur een plek krijgt in ons dagelijks leven.

Zo brengt Philips een hartdefibrillator op de markt, een apparaat dat levens kan redden. Midden: ,,Ongetwijfeld nuttig. Maar bedenk wel, dat je zo'n apparaat gebruikt in stressvolle situaties. Het moet volstrekt duidelijk zijn hoe je het bedienen moet.'' Midden was niet betrokken bij het ontwerp van de defibrillator en wil er geen oordeel over geven. In het algemeen wil hij wel kwijt, dat de toename van het thuisgebruik van apparatuur uit de gezondheidszorg de vraag naar optimale helderheid en gebruiksgemak urgent maakt.

Midden is wel betrokken bij onderzoek naar het gebruik van navigatiesystemen voor de auto. Ook dat is apparatuur die onder stressvolle omstandigheden gebruikt wordt: ,,Je bouwt een relatie op met de apparaten om je heen en bij een routeplanner is vertrouwen daarvan een belangrijk onderdeel. Als je onder het rijden gaat twijfelen, dan kun je in vervelende of gevaarlijke situaties belanden.'' Helderheid en eenduidigheid zijn bouwstenen voor dat vertrouwen, maar ook transparantie over de ideeën die achter de adviezen van de routeplanner schuilgaan: ,,Pas als je overtuigd bent van de kwaliteit van de aanwijzingen, zul je ze zonder aarzelen opvolgen.'' Routeplanners kunnen ook interactief worden: ,,Als je onderweg zin in koffie krijgt, dan is het mooi als de planner je naar een goed adresje brengt. Zo'n systeem weet ook of je kiest voor snelheid, rust op de weg of een mooie omgeving. Dat vraagt dan weer om slimme oplossingen om de dialogen helder te houden.''

Techniek die aansluit bij de belevingswereld van de gebruiker, levert dus betere resultaten op. Dat geldt ook voor bedieningsgemak van computers: ,,MicroSoft gebruikt in navolging van Apple de metafoor van een bureaublad. Dat is een poging om aan te sluiten bij de denkwijze van de gebruiker, die weet hoe je achter je bureau werkt. Maar dat paperclipje dat je soms komt lastigvallen, is weer irritant. Jammer, het was goed bedoeld. Het is wel slim, dat functies minder prominent in beeld verschijnen, wanneer je ze een tijd niet gebruikt. Hoe kleiner het aanbod van overbodige functies, hoe beter.''

Systemen, zegt Midden, moeten gevoel krijgen voor de wensen, de vragen en de twijfels van de gebruiker. Je dvd-speler kan analyseren welke films je graag bekijkt en ongevraagd vergelijkbare films opnemen: ,,Al kun je je afvragen of je zo'n voorspelbaar aanbod wel wilt.'' Apparatuur kan ook duidelijker aangeven waar er iets mis gaat, bijvoorbeeld met geluidssignalen: ,,Die zijn vaak moeilijk te interpreteren. Ecologische geluiden nemen dat bezwaar weg. Een branddetector laat een brandweersirene horen en het geluid van stromend water klinkt bij een lekkage. Nog eenvoudiger ligt het met het bedieningspaneel van een fornuis. Je hebt nog steeds fornuizen, waarvan de pitten in een vierkant zijn geplaatst en de knoppen op een rijtje. Zet die knoppen in hetzelfde vierkant, zegt Midden, en de consument zal je dankbaar zijn.''

Ondertussen zal de ergernis over de ingewikkelde apparatuur vooreerst wel blijven. Midden: ,,Zelfs die ergernis is voor machines herkenbaar. Computers analyseren tegenwoordig emoties door via een sensor de samentrekkingen van je gezichtsspieren in kaart te brengen. Als de computer passend reageert, dan draagt dat bij aan het vertrouwen in het systeem, aan het idee dat het systeem er voor jou is.'' De implementatie vereist wel aandacht: ,,Ondoordachte toepassingen leiden al snel weer tot ergernis.''

Ideeën en plannen te over, maar in de praktijk komt er maar weinig van terecht. Midden: ,,Ook al omdat bij het ontwerpen de nadruk op de hardware ligt. Dat gaat ten koste van het gebruikersgemak. We hebben meegewerkt aan de ontwikkeling van een wasmachine voor Miele, die je helpt om energie te besparen. Het systeem werkt, dat heeft onderzoek aangetoond, maar wanneer het op de markt komt kan ik niet zeggen. Dat is een kwestie van marketing.''

Offline bashanna

  • *****
  • 775
  • +55/-6
  • yourney to the future
Re: vergroten gebruiksgemak door betere interfaces
« Reply #1 on: February 27, 2005, 12:20:05 PM »
Een doordachte bediening van huishoudelijke apparaten kan inderdaad een hoop ergernis voorkomen.
Bijna iedereen heeft een magnetron, maar hoe moeilijk zijn sommigen niet in het gebruik! Wat is stand 5? 5 minuten? 500 Watt? Kun je er een wortel mee ontdooien?

Of wasmachines? Programma zus en zo, timer, short , temperatuur, etc..
Ik wil gewoon m'n kleding er in gooien en dan mag de machine zelf bepalen wat er in zit! (kunstvezels, etc)

Ook dvd-spelers. In de wereld van video-editing, gebruiken ze een draaiknop om vooruit of achteruit te spoelen. Dat is zoveel makkelijker als al die priegel knopjes.

Misschien moet er een keurmerk komen voor 'handig in gebruik' apparaten?


Offline fantamas

  • *
  • 18
  • +10/-1
  • Neoweb is Hét Technologie Forum!
Re: vergroten gebruiksgemak door betere interfaces
« Reply #2 on: February 28, 2005, 10:30:15 AM »
Jef Raskin (rip) schreef er in 2000 een boek over "The Human Interface"
« Last Edit: February 28, 2005, 10:32:52 AM by fantamas »