Neoweb.nl

Geboorte van zwart gat waargenomen

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline bashanna

  • *****
  • 775
  • +55/-6
  • yourney to the future
Geboorte van zwart gat waargenomen
« on: May 10, 2005, 09:02:21 PM »
Geboorte van zwart gat waargenomen
 
Voor het eerst is de geboorte van een zwart gat waargenomen, zo maakte de astronoom Neil Gehrels van de NASA bekend.
De wereldprimeur is te danken aan NASA's satelliet Swift, die maandag een gammaflits van speciale oorsprong detecteerde. Door Swift's snelle waarschuwing konden sterrenkundigen op aarde het bijbehorende flitsje zichtbaar licht zien.

Nagloeier
De gammaflits kreeg de wetenschappelijke naam GRB050509b. Gehrels, wetenschappelijk leider van het Swift-project, liet tegenover de website Space.com weten dat dat Swift de eigenlijke gammaflits miste, maar wel razendsnel bijdraaide om de 'nagloeier' in de minder energierijke röntgenstraling waar te nemen.

Uit de verdeling van energie over de golflengtes blijkt volgens Gehrels dat Swift de botsing van twee neutronensterren heeft gezien. Daarbij kwam een enorme hoeveelheid gammastraling bij en ontstond een snel rondtollend zwart gat.

Volgens Gehrels is het de eerste keer dat de vorming van een zwart gat live is gezien. De botsing vond ver buiten onze melkweg plaats, op 2,2 miljard lichtjaar afstand.

Mysterieuze explosies
De botsing past in het beeld wat theoretici hadden voorspeld wanneer twee stervende sterren elkaar raken. Gehrels verwacht dan ook dat deze waarneming zal bijdragen om het mysterie van de gamma-explosies te ontrafelen.Sinds de ontdekking in 1967 breken sterrenkundigen hun hoofd over de geheimzinnige gamma-explosies in de ruimte.

Het zijn de krachtigste explosies in het universum. Ze werden in 1967 bij toeval ontdekt door een spionagesatelliet die mogelijke Russische atoomproeven moest detecteren. De satelliet registreerde een enorme hoeveelheid gammastraling, afkomstig uit de ruimte. Astronomen konden de bron van de gamma-explosies niet achterhalen.


Extreem krachtige explosie
In de jaren negentig bleek dat deze gamma-explosies zich vrijwel dagelijks en in bijna alle hoeken van het heelal voordoen. De meeste vinden ver buiten ons zonnestelsel plaats, maar ze zijn krachtig genoeg om eventueel op aarde schade aan te richten.

Binnen een paar milliseconden tot een paar minuten produceert een gamma-uitbarsting méér energie dan onze zon in zijn hele leven van tien miljard jaar zal uitzenden. Het zijn dan ook de veruit krachtigste explosies sinds de oerknal.

De meeste astronomen geloven dat gamma-explosies ontstaan als een ster aan het eind van zijn bestaan ineenstort. Wat rest is een zwart gat dat alles in de omgeving naar binnen zuigt, zelfs licht kan er niet uit ontsnappen. Anderen denken dat de explosies zich voordoen als twee neutronensterren op elkaar botsen.


Swift
De missie van Swift moet inzicht geven over hoe gamma-uitbarstingen ontstaan en waarom sommige nagloeien en anderen niet. Sommige gamma-uitbarstingen gloeien nog dagen of weken na. Die nagloed bestaat onder andere uit röntgenstraling, ultraviolet en zichtbaar licht en werd in 1997 voor het eerst duidelijk waargenomen. Bestudering van die nagloed zou de bron van de gamma-explosies kunnen onthullen.

Swift moet een uitbarsting bliksemsnel detecteren, lokaliseren en zijn drie instrumenten naar het fenomeen richten om de nagloed te onderzoeken. De snelheid van handelen is daarbij essentieel om het verschijnsel niet te missen. De sonde is dan ook vernoemd naar de gierzwaluw, de vogel die razendnel vliegen vangt.

De satelliet, een gezamenlijk project van de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Italië, werd op 20 november vorig jaar vanaf de basis Cape Canaveral met behulp van een Delta 2-draagraket in de ruimte gebracht.


Bronnen: Space.com, Kennislink, Planet.nl

links:
-Swift Mission
-The Swift Gamma-Ray Burst Mission (Universiteit van Lycester)
extreem sterke gammaflits