Neoweb.nl

Contract voor lancering Nederlandse robotarm

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline sparky

  • *****
  • 323
  • +46/-4
  • Gender: Male
  • Techniek is voor iedereen!
Contract voor lancering Nederlandse robotarm
« on: October 29, 2005, 08:21:11 PM »
Contract voor lancering Nederlandse robotarm
 
bron:planet.nl
 
Dutch Space en de ESA hebben donderdag een contract ondertekend voor de lancering van de ‘European Robotic Arm’ (ERA).
De robotarm, die tot stand is gebracht door een Europees consortium onder leiding van Dutch Space, zal vanaf 2007 deel uit maken van het Internationale Ruimtestation ISS, zo meldt Dutch Space.

Aanpassingen
Met de overeenkomst is een bedrag gemoeid van 20 miljoen euro, waarmee het één van de omvangrijkste ruimtevaartprojecten is die ooit in ons land zijn uitgevoerd.

De 11 meter lange en 630 kg zware robotarm zal vooral worden ingezet om het aantal dure en risicovolle ruimtewandelingen te beperken.

Het instrument wordt in november 2007 gelanceerd met een Russische raket vanaf basis Baikonoer in Kazachstan. Aanvankelijk was de bedoeling dat ERA met een spaceshuttle mee zou liften, maar door problemen met dit ruimteveer is dat niet meer mogelijk.

Door het nieuwe lanceerscenario zijn er enkele aanpassingen nodig. Ook de berekeningen van de krachten waaraan ERA wordt blootgesteld in de lanceerraket, moeten aangepast worden. Daarnaast dienen de complexe computersystemen die gebruikt worden op de grond voor het plannen en uitvoeren van de robotoperaties, gedeeltelijk vernieuwd te worden. Deze werkzaamheden, plus training en het programmeren van de eerste operaties, zijn nu geregeld in het nieuwe contract.

Het technologische hoogstandje zal gemonteerd worden op een nieuwe Russische module van het station die met een Russische Proton naar het ruimtestation zal worden gebracht.

Russische premier
Het nieuws werd bekend aan de vooravond van het bezoek van de Russische premier Fradkov aan ons land. Fradkov bezocht woensdag de ESTEC in Noordwijk, het test- en technologiecentrum van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA.

Hij ontmoette daar vertegenwoordigers van de Nederlandse ruimtevaartindustrie. De ESA is formeel opdrachtgever voor de in Nederland ontwikkelde en gebouwde ERA. De robotarm is ontwikkeld en gebouwd door een Europees consortium, onder leiding van Dutch Space. Voor Nederland participeerden verder o.a. het Lucht- en Ruimtevaart Laboratorium NLR, Stork Product Engineering en TNO.

Al jaren ingepakt
Dutch Space is tevreden dat het kostbare apparaat in beweging komt, want de robotarm staat al jaren ingepakt op het terrein van Dutch Space in Leiden.

Oorspronkelijk zou een Amerikaanse spaceshuttle de robotarm al twee jaar geleden bij het station afleveren, maar dat is er nooit van gekomen door de ramp met de spaceshuttle Columbia in januari 2003. Sindsdien blijven alle shuttles aan de grond.

De robotarm zal in 2007 deel uitmaken van een nieuwe Russische onderzoeksmodule die ook in dat jaar aan het ISS gemonteerd zal worden. De ERA kan bovenop deze module mee naar het ruimtestation. De Russen lijken hiermee in de toekomst een grotere rol te gaan spelen bij de verdere opbouw van het ISS, ook al omdat de Verenigde Staten hun aandacht lijken te verleggen naar peperdure, bemande missies naar de maan en naar Mars.

Voorganger
Aan de bouw van de robotarm zijn jarenlange voorbereidingen vooraf gegaan. "Vanaf 1984 hebben we bij Dutch Space (toen nog Fokker Space) gewerkt aan voorbereidende studies voor een ruimterobot die gebruikt zou worden op Hermes, de Europese tegenhanger van de spaceshuttle, die overigens nooit is gerealiseerd", aldus Geert Mennenga van Dutch Space.

"Dat project heette Hermes Robot Arm (HERA). In 1993 is er een samenwerkingsverband tot stand gekomen tussen de ESA en haar Russische evenknie RSA. Dit was het officiële begin van het huidige Europese Robot Arm project (ERA). De bouwfase van ERA is gestart in 1996. Het ontwerp van ERA is gedeeltelijk gebaseerd op HERA."

Enorme passer
De geavanceerde ERA heeft het uiterlijk van een enorme passer, met een totale lengte van meer dan elf meter. De robotarm zal worden gebruikt voor de bouw, inspectie en onderhoud van het station en kan zelfstandig of handmatig bestuurd werkzaamheden uitvoeren aan de buitenkant van het ruimtestation. De arm kan in de ruimte voorwerpen tot 8000 kg verplaatsen en zal een deel van de potentieel gevaarlijke ruimtewandelingen overbodig maken.


Echte robot
De ERA is technisch gezien geavanceerder dan de bestaande robotarmen op het ISS. "Het belangrijkste verschil tussen de ERA en de in Canada gebouwde spaceshuttle-arm SRMS en de grote Canadese arm SSRMS die nu al op het ISS aanwezig is, is dat ERA een echte robot is", vervolgt Mennega.

"De Canadese armen worden bestuurd door een astronaut met behulp van joy sticks. De ERA wordt bestuurd vanuit een op de grond voorbereid computer-programma. ERA kan met zijn ingebouwde camera automatisch een voorwerp herkennen en oppakken. Met zijn ingebouwde krachtsensoren en krachtregeling kan ERA geheel zelfstandig en heel nauwkeurig een beoogd voorwerp plaatsen.

De 22 meter lange SSRMS is aanzienlijk groter dan 'slechts' elf meter lange ERA en kan zelfs een complete spaceshuttle van tientallen tonnen versjouwen. Maar daar staat tegenover dat de infrastructuur die ERA nodig heeft om zichzelf over het ruimtestation te verplaatsen (de arm kan als een spanrups over een netwerk van 'stopcontacten' lopen) veel minder omvangrijk en veel minder zwaar is. Dat is een van de redenen dat de Russen voor ERA hebben gekozen als standaard robot op het Russische gedeelte van het ISS."

Kostbaar
De bouw van het hoogtechnologische apparaat heeft circa 180 miljoen euro gekost. Daar komen nog een aantal miljoenen bij omdat de ERA wordt bevestigd op een vernieuwde module, waarvoor de uitgebreide software van de robotarm moet worden aangepast.

Dutch Space verwacht nog een 'intensieve interactie' met ESA over de kosten van dat project, die zouden kunnen oplopen tot 20 miljoen euro.