Neoweb.nl

Vloeibare spiegel van kwik voor zenith telescopen

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline sparky

  • *****
  • 323
  • +46/-4
  • Gender: Male
  • Techniek is voor iedereen!
Vloeibare spiegel van kwik voor zenith telescopen
« on: March 06, 2004, 10:24:54 AM »
Een roterend bad kwik is een goedkoop alternatief voor steeds grotere glazen spiegels in supertelescopen

Een half miljoen dollar is veel geld. Maar voor de bouw van een 6 meter-telescoop heb je normaalgesproken het vijftigvoudige nodig, en de Keck-telescoop op Hawaii, die met een 10 meter-spiegel de grootste ter wereld is, kostte zelfs 90 miljoen. Paul Hickson is dan ook terecht trots. Zijn revolutionaire telescoop is dan misschien niet de grootste, maar onder de reuzenkijkers wel verreweg de goedkoopste

http://www.astro.ubc.ca/LMT/lzt/images/lzthg03.jpg

Vloeibare kwikspiegels verversen? Voor de meeste astronomen is het abracadabra. Toch stamt het idee van de vloeibare telescoopspiegel al uit de zeventiende eeuw. Niemand minder dan Isaac Newton – de uitvinder van de spiegelkijker – bedacht als eerste dat de natuurwetten wel een handje konden helpen bij de bouw van een telescoop.

Een telescoop moet het licht van verre sterren bundelen in een brandpunt. Dat kan met een lens, maar ook met een gebogen spiegel, die aan de rand wat dikker is dan in het midden, net als een scheerspiegel. Het oppervlak van zo’n ‘holle’ spiegel moet tot op een paar nanometer nauwkeurig parabolisch geslepen en gepolijst worden – geen gemakkelijke opgave, zeker niet wanneer de spiegel afmetingen van een paar meter heeft.

Newton realiseerde zich echter dat zo’n parabooloppervlak vanzelf ontstaat wanneer je een bak vloeistof laat ronddraaien. Wie een schaaltje water op een ouderwetse platenspeler zet, kan dat met eigen ogen aanschouwen. En als je een vloeistof gebruikt die licht weerkaatst, zoals kwik, bouw je zo letterlijk in een handomdraai je eigen telescoopspiegel.

Een kleine honderd jaar geleden brachten Italiaanse astronomen Newtons idee voor het eerst in de praktijk, maar pas begin jaren tachtig werd de techniek serieus genomen, vooral door het werk van Ermanno Borra aan de Laval-universiteit in Quebec. Inmiddels zijn er een paar vloeibare-spiegeltelescopen met een middellijn van ongeveer 3 meter gebouwd. Hicksons Large Zenith Telescope, met een roterende kwikspiegel van 6 meter in doorsnee, betekent een enorme sprong voorwaarts.

De naam van de nieuwe telescoop maakt meteen de belangrijkste beperking van het principe duidelijk: een vloeibare spiegel ligt altijd plat, en kan dus maar in één richting kijken - recht omhoog, naar het zenit. Door de draaiing van de aarde komt daar echter nog heel wat voorbij, en voor allerhande statistisch onderzoek is die vaste kijkrichting helemaal geen bezwaar. Bovendien wordt de telescoopconstructie er veel eenvoudiger en dus goedkoper door.


bronnen:
-Govert Schilling
-http://www.astro.ubc.ca/LMT/lzt/