Onsterfelijkheid
Als je het klaar speelt om over vijftig jaar nog in leven te zijn, dan heb je geluk. Dat zegt de futuroloog Ian Pearson in The Observer van afgelopen zondag. De informatietechnologie zal dan zover zijn dat we ons geheugen als een bestand kunnen uploaden in een computersysteem. Ligt de onsterfelijkheid binnen handbereik?
Dr Gertjan Hofstede, leerstoelgroep Toegepaste Informatiekunde van Wageningen Universiteit:
‘Het zal ongetwijfeld lukken om elektrische signalen uit de hersenen op te vangen, eruit af te lezen wat iemand denkt of weet, en die vervolgens op te slaan. Onderzoekers werken daaraan. Maar als het zover is, ben je dan onsterfelijk? Als ik in mijn graf lig, maar mijn geheugen zit ergens opgeslagen, kunnen mijn kinderen dan met hun vader praten?
In de cultuur waarin Pearson werkt, beantwoord je die vraag met ‘ja’. In de Angelsaxische cultuur is er een rotsvast geloof in het individu die dankzij zijn wilskracht het onmogelijke tot stand brengt en boven zichzelf uitstijgt. Dat zie je in Harry Potter, in 007, en in de ideeën van Pearson.
Aan de ene kant is dat geloof een goede zaak. Zonder die motivatie begin je niet zo gauw aan moeilijke opgaven. Maar aan de andere kant leer je niet van mislukkingen uit het verleden. In de beginjaren van de computer schreef Herbert Simon een belangrijk boek, Sciences of the Artificial. Daarin lanceerde hij iets volkomen nieuws: het bestuderen van zelfgemaakte scheppingen. De computer, schreef Simon ook, moet zich ontwikkelen tot een universal problem solver.
Wel, dat is te hoog gegrepen. Kunstmatige intelligenties, weten we inmiddels, presteren uitstekend in een beperkt speelveld. Schaken kunnen ze bijvoorbeeld prima. Een computer wint van Kasparov. Maar zodra kunstmatige intelligenties moeten opereren in de werkelijkheid, dan doen ze het dramatisch minder. Stemherkenning hebben ze bijvoorbeeld nog steeds niet helemaal onder de knie.
Als je stelt dat we straks onsterfelijk worden, dan schakel je dus jezelf gelijk aan je geheugen. Maar ben je je geheugen? Ben je alleen je hersenfuncties? Pearson zegt van wel, maar ik ben bang dat hij dan toch iets vergeet. Ons lichaam hoort ook bij ons, inclusief alle sappen die ons denken beïnvloeden.
Stel dat we straks via technologie telepathische vermogens krijgen. Dan mag jij, omdat je je stukje wilt schrijven, even mijn geheugen lenen. Dat plug je bij jezelf in, en dan krijg je toegang tot mijn kennis. Het is minder gezellig, maar dan ik wel doorwerken. Betekent dat dan dat jij mij wordt? En als je geheugen in een computer zit, zit jij dan in die computer? Ik denk van niet.
Misschien dat je met zo’n computer zou kunnen communiceren. Misschien zou je zelfs helemaal niet het idee hebben dat je met een kunstmatige entiteit praat. Als een mens achter het scherm niet meer kan zeggen of hij communiceert met een echt mens of met een kunstmatig systeem, dan is er ook geen verschil meer, zeggen informatici.
Maar als je met zo’n systeem op vakantie zou gaan, dan zou je het verschil merken. Laat ik het zo zeggen: Deep Blue kan net zo goed schaken als Kasparov, misschien wel beter. Maar is Deep Blue een mens? Kun je ermee naar bed? Met Kasparov wel. Ik weet niet of het een succes wordt, maar het kan wel. Met Deep Blue niet.’ | Willem Koert
bron: Universiteit van Wageningen
1 Replies
4930 Views