Neoweb.nl
Neoweb wetenschapsforum. Duurzame technologie en innovatieve wetenschappelijke onderwerpen. => Ruimtevaart en Sterrenkunde in al haar facetten. Van sateliet tot sterrenstelsel => Topic started by: Robert on June 14, 2005, 12:30:35 PM
-
Heliumballon met telescoop (BLAST) gelanceerd
bron:planet.nl
De NASA heeft zondag vanaf een Zweedse basis een heliumballon gelanceerd met een telescoop voor onderzoek naar de formatie van sterren.
Nooit eerder is zo’n grote ballon met zo’n zware lading vanuit Europa gelanceerd, zo bericht de Zweedse lanceerbasis Esrange, waar de gigant het luchtruim koos.
Van Zweden naar Alaska
De wetenschappelijke ballon heeft de liefst 2700 kg zware BLAST-telescoop naar een hoogte van 38 tot 40 km gebracht, waar de sterke westenwinden de satelliet binnen vijf tot zeven dagen naar een landingsplek op de grens van Alaska en Canada zullen brengen.
Daarvoor was een reusachtige ballon nodig: de flinterdunne, pompoenvormige heliumballon heeft een diameter van 140 meter, een hoogte van 120 meter en een inhoud van 1,2 miljoen kubieke meter.
De NASA had een sterke voorkeur voor de Zweedse basis vanwege de verwachte windrichting op grote hoogte, het hoge aandeel zonne-uren op deze noorderbreedte tijdens de zomer en de faciliteiten op de basis, zoals voldoende ruimte.
De basis in Zweeds Lapland omvat een oppervlakte van 40 voetbalvelden en dat kwam bij de lancering van de gigantische ballon goed van pas.
BLAST
Professor Mark Devlin van de universiteit van Pennsylvania, heeft hoge verwachtingen van de missie. “BLAST richt zich op de meeste elementaire, kosmologische vragen, zoals hoe de formatie en evolutie van sterren, sterrenhopen en melkwegstelsels verloopt.
De telescoop maakt gebruik van bolometrische reeksen om zeer verfijnde beelden te maken op drie submillimeter golflengtes, een techniek die later ook gebruikt zal worden tijdens de missie van de ESA-telescoop Herschel, die in 2007 gelanceerd zal worden.”
Zie ook: Heliumbouw (http://www.neoweb.nl/forum2/index.php?topic=28.0)
-
BLAST-telescoop opgehaald
bron:planet.nl
Alle onderdelen van de BLAST-telescoop die onlangs een ballonvlucht van Zweden naar Canada maakte, zijn door helikopers opgehaald.
Er waren tien helikoptervluchten voor nodig om alle onderdelen van de loodzware satelliet op te halen, zo meldt het Canadese CBC News. De telescoop heeft onderzoek verricht naar de formatie en evolutie van sterren.
Succesvolle vlucht
De liefst 2700 kg zware BLAST-telescoop werd op 12 juni vanaf de Zweedse basis Esrange gelanceerd met behulp van de grootste heliumballon waarover de NASA beschikt. De pompoenvorige ballon heeft een diameter van 140 meter, een hoogte van 120 meter en een inhoud van 1,2 miljoen kubieke meter.
De NASA had een sterke voorkeur voor de Zweedse basis vanwege de verwachte windrichting op grote hoogte, het hoge aandeel zonne-uren op deze noorderbreedte tijdens de zomer en de faciliteiten op de basis, zoals voldoende ruimte.
De flinterdunne ballon bracht de telescoop naar een hoogte van 38 tot 40 km, waar krachtige windstromen de telescoop naar Noord-Amerika brachten. Daar landde de wetenschappelijke lading op 16 juni op Victoria Island in het noorden van Canada.
Snuffelende ijsberen
Na de landing van BLAST met behulp van een landingsparachute, konden de betrokkenen niet direct op hun doel afstevenen. De telescoop werd namelijk snel omringd door nieuwsgierige noordpoolbewoners.
“De geheimen over het ontstaan van ons universum werden beschermd door kariboes en ijsberen. Mogelijk moeten onze wetenschappers geweren meenemen,” aldus John Kageorge van AMEC Dynamic Structures die de telescoop heeft ontworpen.
Ondanks deze onverwachte belangstelling kon de telescoop in delen toch geheel worden opgehaald. De data die twee computers aan boord van BLAST hadden verzameld, werd nog voor het vervoer gekopieerd om eventueel verlies tijdens het transport te voorkomen.
De NASA zal waarschijnlijk een vrachtvliegtuig inzetten om de lading, die 290 km verderop naar Cambridge Bay werd overgevlogen, in zijn geheel op te halen.
Formatie van sterren
BLAST (Balloon-borne Large Aperture Submillimetre Telescope) heeft tijdens zijn vlucht metingen verricht die inzicht moeten verschaffen over de meeste elementaire, kosmologische vragen, zoals hoe de formatie en evolutie van sterren, sterrenhopen en melkwegstelsels verloopt.
De telescoop maakte gebruik van bolometrische reeksen om zeer verfijnde beelden te maken op drie submillimeter golflengtes, een techniek die later ook gebruikt zal worden tijdens de missie van de ESA-telescoop Herschel, die in 2007 gelanceerd zal worden.
zie ook: BLAST project (http://chile1.physics.upenn.edu/blastpublic/)