Licht van 2 planeten buiten ons zonnestelsel opgevangen
Twee teams van astronomen hebben elk voor het eerst licht van een planeet rond een andere ster dan onze Zon, een zogenaamde exoplaneet, opgevangen, zo hebben zij op een persconferentie op het hoofdkwartier van de NASA in Washington bekendgemaakt.
Eén van de vondsten was dinsdag al onder embargo vrijgegeven, via een voorpublicatie onder embargo van het Britse wetenschappelijke vakblad Nature. Sinds het midden van de jaren negentig zijn al meer dan 130 planeten buiten ons zonnestelsel waargenomen, zij het indirect. Met name door de schommelingen die zij veroorzaken in het gravitatieveld van hun moederster en door het meetbaar verduisteren van het licht van die ster. Eén claim van de NASA dat een exoplaneet effectief optisch was waargenomen, werd nadien zwaar bekritiseerd en nadien nauwelijks nog gehoord.
De Spitzer ruimtetelescoop kon nu wel, in het infrarood, twee reuze exoplaneten in onze Melkweg zien. De twee objecten waren eerder al indirect waargenomen, aldus Joseph Harrington van de Cornell Universiteit in Ithaca (New York), deel uitmakend van een team onder leiding van Drake Deming van het Goddard Space Flight Center van de NASA in Greenbelt. De eerste is HD 209458b in het sterrenbeeld Pegasus, op 153 lichtjaar van ons. Dit object is een derde groter dan "onze" gigant Jupiter. Maar de exoplaneet cirkelt veel dichter rond de moederster, met name dichter dan Mercurius tot onze Zon. Daardoor warmt die planeet fel op en licht ze op in infrarode frequenties. Vanop onze planeet gezien verschuilt HD 209458bh zich geregeld achter de moederster en is het object dan niet meer te "zien". Precies deze verzwakking van het infrarode licht werd door de astronomen opgemerkt.
Eerste analyses geven aan dat het op de exoplaneet 850 graden Celsius warm zou zijn. Vrijwel tegelijkertijd zag een team rond David Charbonneau van het Harvard-Smithsonian Centrum voor Astrofysica met de Spitzer infrarode emissie van TrEs-1, op 489 lichtjaar van ons in het sterrenbeeld Lier. Het is eveneens een gasgigant, ook dicht bij de moederster, met een temperatuur van 787 graden. Getijdenwerking zorgt ervoor dat de planeet net als haar collega met dezelfde kant naar de moederster gericht blijft, zoals onze Maan naar ons. Een belangrijk verschil tussen beide exoplaneten is dat HD 209458b draait rond een ster die heel erg gelijkt op onze Zon. De moederster van TrES-1 is kleiner en "koeler".
Bron: Gazet van Antwerpen